Ruh Adam, bizim edebiyatımızda pek rastgelinmeyen türde bir roman. Romanın her parçası sembolizm üstüne kurulu, her yerinde sembolist ögeler ağır basıyor. Bu yönüyle Türk edebiyatında öne çıkan pek roman bilmiyorum. Varsa da Ruh Adam kadar tutulmadığı ortada, ki bilmiyoruz. Ayrıca psikolojik tahliller de azımsanmayacak derecede çok.

Romanın yazarı Atsız. Hüseyin Nihâl Atsız’ın hayatını bilenler, romanı okurken pek çok kez hem şaşırıp afallayacak hem de sıkça ikileme düşecekler. Atsız, romanda, hayatını simgeci bir bakış açısıyla anlatmaya çalışmış. Çoğu yerde romanda anlatılanlar gerçek mi yoksa hayal mi diye tereddüte düşeceksiniz, buna eminim. Romanı çekici yapan tarafı biraz da bu aslında.

Hayatımda okuyup da en çok etkilendiğim kitap diyebilirim, hatta bilirimi fazla öyle öyle. Şu ana kadar sayısını tam olarak hatırlayamasam da dört ya da beş kere okumuşumdur. Her okuyuşumda önceki okumalarımda göremediğim birçok ayrıntıyı fark ettim. Bazı sembolik şeyleri de öyle kavradım. Belki biraz da benim kötü bir okuyucu olmamdan kaynaklanıyor olabilir. Ama bir kere okuyanın en aşağı bir kez daha okuyacağına garanti verebilirim.

ruh adam özet atsızRuh Adam’daki baş kahraman Selim Pusat. Selim Pusat adı, ayrıca Atsız’ın gençken kullanmış olduğu takma adlardan biri. Roman eski bir Türk (Uygur) masalı ile başlıyor. Bu masal, Burkay’ın evdeşini (eş) bırakıp genç bir kıza (Açığma Kün) aşık olmasını ve eşine ihanet etmesini anlatıyor. Masaldan sonra, asıl vakaya geçiliyor.

Romanın özetini buraya yazacak değilim. Çünkü biliyorum ki eğer ki özeti okursanız, romanı okumak için bir heyecanınız kalmayacak. Sadece romandan beni çok etkileyen birkaç alıntı paylaşmak istiyorum.

Ruh Adam romanından alıntılar

Selim’in mahkemede yapmış olduğu savunmadan bir parça:

Bana insanlardan mı bahsediyorsun? İnsanlar mazide ve tarihin yaprakları arasında kaldılar. Bu gördüklerin birer karikatürden başka bir şey değildir…

Selim’e arkadaşı Şeref intihar etmeden şu mektubu bırakmıştı:

Tiyatro bitti. Beklemeye lüzum görmüyorum.

Hakkında gazetelerdeki iftiraları okuyunca Selim’in içinden geçenler:

… Pusat bunu okuyunca, en sez yerinden ölümcül yara alanlar gibi göklere bakarak Allah’ı aradı. Boşluktan başka hiçbir şey yoktu.

Romanın son kısmında Selim Pusat’ın Tanrı tarafından yargılanması esnasında geçen konuşmada ise:

– Bütün olanların ilk sebebi senin “kıralcı” oluşun mudur?
– Evet!
– Bunu ilk günah diye kabul ediyor musun?
– Asla!
– Neden?
– Bütün o muhteşem kıralları sen yarattın!

İnsanlar…

İnsanlar okunmamış birer kitaptır. En basitleri hakkındaki hükmü bile tamamının okunmasına bırakmalı. Biraz derince olanların ise, iyice okunduktan sonra üzerinde az veya çok düşünmek lâzım.

Selim’in Tanrı’yla hesaplaşmasındaki yakarışı:

Ben kimseye kötülük etmedim. Kimse hakkında kötü düşünce beslemedim. Ümitleri kırılmış bir insan olarak avunmayı içkide ve bir güzeli düşünmede buldum. İçki fena ise üzümü neden yarattınız? Üzümden içki yapılacağını neden Levh-i Mahfuz’ a yazdın? Son peygamberin arkadaşları namaz kılarken ayetleri yanlış okumasaydı içki yasaklanacak mıydı? Çöldeki Bedevi ile bir kurmay subayın içmesi aynı mıdır? Biri sarhoş olunca her türlü herzeyi söyleyebilir. Öteki sarhoşluğun son merhalesinde bile temkinli ve iradelidir. Küçük bir kızı sevmek günahsa, son peygamber, Ayşe’yi neden sevdi de aldı? Tanrı adaletinin yürüdüğü bu mahkemede de böyle haksızlıklar yapılacaksa beni cehennemin en kötü yerine atın. Atın ki, tek içimde insanlığın erdemine ait son kırıntılar da yok olup gitmesin.

Aşk üzerine…

Sevilen ne kadar güzel ve çekici olursa aşk da o kadar şiddetli ve uzun olur. Bazı kadınlar veya kızlar bilmeden karşısındaki erkeği delirtir. Bazıları sanatkardır. Bunu bilerek yapar. Kadın, oldukça iptidai bir yaratıktır, ama erkeği sürüklemek bilgisinde çok ustadır. Vuslattan sonra erkeğin bıkacağını sezdiği için onu daha çok bağlayacak türlü hünerler gösterir. Böylece aşk olgunlaşır. Sözün kısası, şairin dediği gibi: Mecnun’a cihan dopdolu Leyla görünürmüş.

Lanet olasıca politika…

Askerlik öldü general! Sinsi siyasetçilere sırf üniformalı oldukları için asker diyemem!

Ruh Adam edinmek için

Ruh Adam’ı aşağı yukarı her kitapçıda bulabilirsiniz. Biz öğrenci adamız, kitaba bile para ayıramıyoruz dersen şuradan da okuyabilirsin. Ama basılı halini almanız her zaman önerimdir, onun tadı kokusu bi’ ayrı. Ruh Adam’da geçen iki şiir içinse sizi şöyle alalım: Geri Gelen MektupMutlak Seveceksin.

Ruh Adam’ın facebook sayfası ve Atsız’ın diğer söz, şiirlerinin yer aldığı twitter hesabına göz atabilirsiniz.